ก่อนที่จะเลือกซื้อจักรยาน เราควรมาทำความรู้จักกับประเภทของจักรยานก่อน
แล้วจึงเลือกซื้อให้เหมาะกับการใช้งาน
โดยทั่วไปแล้วเราแบ่งจักรยานออกเป็นประเภทต่าง ๆ ดังนี้
จักรยานทั่วไป
ประเภทที่ 1 จักรยานทั่วไป หรือบางครั้งเรียกว่าจักรยานจ่ายกับข้าว
ส่วนมากเป็นจักรยานไม่มีเกียร์ มักจะขายสำเร็จรูปพร้อมอุปกรณ์ประกอบ เช่น บังโคลน
ไฟหน้า ขาตั้ง บังโซ่ อานซ้อนท้าย รวมไปถึงตะแกรงหน้า จักรยานแบบนี้มีน้ำหนักมาก
จึงต้องใช้แรงมาก แต่มีข้อดี คือ ราคาถูก (ประมาณ 1,500 -3,000 บาท)
และหาซื้อได้ทั่วไป รวมทั้งเมื่อชำรุดก็มีร้านซ่อมอยู่ทั่ว ๆ ไปด้วย
จักรยานแข่ง
ประเภทที่ 2 จักรยานแข่ง คือ
จักรยานแบบเสือหมอบที่เราเห็นนักกีฬาใช้ในการแข่งขันทั่วไป มีน้ำหนักเบามาก
มีเกียร์ตั้งแต่ 5 ถึง 14 เกียร์ ตัวถึงเล็กเพีรยวลม ยางรถจะผอมและทนแรงดันได้สูง
คือ สูบยางได้แข็งมาก และเพื่อให้มีน้ำหนักเบาจึงติดอุปกรณ์ที่ไม่จำเป็น เช่น
ขาตั้ง บังโคลน ฯลฯ ออกทั้งหมด จักรยานชนิดนี้มีราคาแพงมากถึงระดับคันละเป็นแสนบาท
ถ้าระดับที่แข่งขันอยู่ภายในประเทศ ส่วนใหญ่ราคาตกคันละประมาณ 10,000-30,000 บาท
จักรยานกีฬา 
จักรยานท่องเที่ยว
ประเภทที่ 3 จักรยานออกกำลังกายและท่องเที่ยว จักรยานประเภทนี้
ก็คือจักรยานจ่ายกับข้าว ที่พัฒนาขึ้นมาเพื่อให้เหมาะสมกับแต่ละกิจกรรม
และให้ถีบเบาแรง โดยมีระบบเกียร์ และลดน้ำหนักรถลง ราคาสูงกว่าจักรยานจ่ายกับข้าว
โดยแบ่งตามลักษณะเฉพาะได้ ดังนี้
จักรยานเสือหมอบ รูปแบบคล้ายจักรยานแข่ง
แต่คุณภาพของอุปกรณ์จะด้อยกว่า (ขึ้นอยู่กับราคา) ใช้เป็นจักรยานออกกำลังกายได้ดี
หรือจะใช้เป็นจักรยานสำหรับขี่ท่องเที่ยวก็ได้ แต่เหมาะสำหรับขี่บนทางเรียบเท่านั้น
หาซื้อได้ในราคา 2,500-3,000 บาท
จักรยานท่องเที่ยว จักรยานแบบนี้
ออกแบบสำหรับการท่องเที่ยวโดยเฉพาะ แต่ก็ใช้ขี่ออกกำลังหรือขี่ไปทำงาน
หรือใช้งานอเนกประสงค์ได้ มักมีตะแกรงท้าย สำหรับไว้วางสัมภาระ ปกติจะมีชุดบังโคลน
และขาตั้งติดมากับรถ ระบบเกียร์มีให้เลือกตั้งแต่ 10 ถึง 18 เกียร์
จักรยานเสือภูเขา
จักรยานเสือภูเขา (Mountain Bike)
เป็นจักรยานที่ออกแบบสำหรับขี่ขึ้นลงเขาโดยเฉพาะ มีโครงสร้างแข็งแรง
ยางล้อใหญ่หรืออ้วน ดอกยางใหญ่และหนา ทำให้เกาะพื้นถนนได้ดีเวลาขี่ขึ้นเนินชัน ๆ
ใช้งานได้ในทุกพื้นผิวถนน บางครั้งเรียกจักรยาน ATB (All-Terrain Bike)
ระบบเกียร์มีให้เลือกตั้งแต่ 10 ถึง 24 เกียร์ จักรยานเสือภูเขา
นอกจากจะใช้งานขี่สมบุกสมบัน ตามที่ออกแบบมาแล้ว ยังใช้เป็นจักรยานท่องเที่ยว
หรือแม้แต่ใช้เป็นจักรยานอเนกประสงค์ได้ด้วย ราคาตั้งแต่ 4,000 ถึง 50,000 บาท
จักรยานพันทาง
จักรยานพันทาง (Hybrid Bike)
เป็นลูกผสมระหว่างจักรยานท่องเที่ยวกับจักรยานเสือภูเขาคือ
ออกแบบให้ใช้งานสมบุกสมบันได้อย่างเสือภูเขา แต่เมื่อขี่บนถนนธรรมดา
ก็สามารถไปได้เร็วด้วย จักรยานลูกผสมนี้ มีลักษณะคล้ายเสือภุเขา
แต่ยางล้อจะเล็กหรือผอมกว่า และดอกยางไม่ลึกนัก
เมื่อขี่ในเมืองจึงเปลืองแรงน้อยกว่า บางครั้งเรียกจักรยานแบบนี้ว่า เป็น
ซิตี้ไบค์ (City Bike) หรือ จักรยานเมือง
การเลือกซื้อจักรยาน
ในที่นี้ จะขอกล่าวถึงเฉพาะการเลือกซื้อจักรยานประเภทที่ 3
ซึ่งมีข้อพิจารณาเบื้องต้นง่าย ๆ ดังนี้
ขนาด ต้องเลือกให้ขนาดของจักรยาน เหมาะสมกับขนาดตัวของผู้ขี่
ขนาดของจักรยานจะมีเบอร์ตั้งแต่ 16-25 นิ้ว เบอร์นี้บอกความยาวของท่อนั่ง
(ท่อที่ต่อจากหลักอานลงไปถึงหัวกะโหลก) วิธีเลือกขนาดอย่างง่าย ให้วัดความสูง
(เป็นนิ้ว) จากพื้นถึงปุ่มสะโพกผู้ขี่ เอาค่าที่ได้ลบออกด้วย 9
จะเป็นขนาดตัวถังจักรยานท่องเที่ยว หรือเสือหมอบ แต่ถ้าจะเลือกเลือภูเขา
ให้ลบออกด้วย 11
(เพิ่มเติมโดย ณรงค์ เวศนารัตน์: บางทฤษฎีบอกว่า การเลือกเสือภูเขา
ให้ยืนคร่อมจักรยาน
ในตำแหน่งที่ตัวคนอยู่ตรงกลางระหว่างคอรถ(จุดหมุนของแฮนด์)กับอาน
จากนั้นยกล้อหน้าขึ้น ให้ท่อบนที่เชื่อมระหว่างใต้อานกับคอรถ ชนหว่างขาพอดี
รถที่ขนาดพอเหมาะในขณะที่ทำเช่นนี้ ล้อหน้าควรลอยจากพื้นประมาณ 3 ถึง 5 นิ้วฟุต)
ตัวถังแบบผู้หญิง 
ตัวถังแบบมิกซ์เท 
ตัวถังแบบสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน
ตัวถัง (โครง) สำหรับตัวถังจักรยาน ให้ดูที่น้ำหนักยิ่งเบาก็ยิ่งดี
(แต่มักราคาแพง)
เบรก มีอยู่ 3 แบบ คือ
แบบดึงข้าง ดึงกลาง และแบบคานกระดก (ดูรูป) แบบหลังจะมีประสิทธิภาพสูงกว่า
จักรยานท่องเที่ยวหรือเสือภูเขาควรใช้เบรกแบบนี้
เบรกดึงข้าง
เบรกคานกระดก
(เพิ่มโดย ณรงค์ เวศนารัตน์: เบรกเสือภูเขาสมัยใหม่มีอีกแบบ เรียกว่า วีเบรก(V-brake)
ทำงานได้ดีมาก แต่ต้องระวังอย่าบีบแรงอย่างเร็วเกินไป จะทำให้รถหยุดกระทันหัน
ถ้าเป็นเบรกหน้าอาจตีลังกาจนได้รับบาดเจ็บได้ ต้องค่อยๆ เบรกและสังเกตุอาการรถเป็นหลักว่าจะบีบแรงแค่ใหน)
เกียร์
ชุดเกียร์ถ้าเป็นไปได้ ควรเลือกใช้ชุดเกียร์ยี่ห้อที่เชื่อถือได้ (สอบถามจากผู้รู้)
ถ้างบประมาณน้อย ควรเลือกยี่ห้อที่เชื่อถือได้ แต่เป็นรุ่นเก่า ดีกว่าเลือกรุ่นใหม่ล่าสุด
แต่ยี่ห้อไม่น่าเชื่อถือ
มือสับเกียร์
เกียร์แบบมีดัชนี
อาน
อานแบบเรียวเหมาะสำหรับเสือหมอบ เสือภูเขาและจักรยานท่องเที่ยว
ควรเป็นอานแบบป้าน
อานนั่งแบบแข่ง
อานนั่งแบบผู้หญิง
ที่มา : ชมรมจักรยานพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (http://club.kmitnb.ac.th/bicycle/)
